Planetarium Łódź

To supernowoczesne planetarium wyposażone w sprzęt najwyższej klasy powstało na terenie zbudowanej w 1907 roku najstarszej łódzkiej elektrowni EC1.

Uruchomione w 2015 roku planetarium ma kopułę o średnicy mierzącej 18 m, a pod nią umieszczono ekran sferyczny o średnicy 14 m i projektor o rozdzielczości 8K, czyli w najwyższym standardzie.

W planetarium istnieje możliwość wyświetlania animacji w systemie fulldome (wykorzystującym okrągły kształt kopuły), przez co widz ma wrażenie, że obraz go otacza. Widownia może pomieścić nawet 110 osób. W planetarium odbywają się seanse edukacyjne dla szkół i pokazy popularnonaukowe. Jest to również miejsce na organizowanie imprez specjalnych i wydarzeń artystycznych. Salę można wykorzystać również do prowadzenia  konferencji czy szkoleń.

Warto dodać, że Planetarium EC1 zwyciężyło w rankingu National Geographic Traveler na 7 nowych cudów Polski w 2016 roku.

Realizowane pokazy edukacyjne wyświetlane w planetarium przeznaczone są dla różnych grup wiekowych, od starszych grup przedszkolnych do szkół średnich. Prezentują one przede wszystkim zagadnienia z dziedziny astronomii ale także przyrody i skorygowane są z podstawą programową szkół. Podczas pokazów popularnonaukowych można dowiedzieć się, jak zaczął się podbój kosmosu czy jak powstały gwiazdozbiory.

Manufaktura

Dawne zakłady włókiennicze przekształcone w centrum kulturalno-rozrywkowo-handlowe przeszły ogromną metamorfozę, tworząc miejsce nowej scenerii. Z podupadającego kompleksu fabrycznego powstał jeden z najbardziej charakterystycznych symboli miasta. Nowa Manufaktura ma wszystko, począwszy od centrum handlowego, poprzez muzea, restauracje, hotele oraz przestronny rynek z fontanną.

Wejście do Manufaktury swoim wyglądem przypomina przejecie przez bramę przypominająca swym wyglądem łuk triumfalny, a wzrok przykuwają żeliwne wrota oraz zegar.

Dawniej było to prawdziwe miasto w mieście, w dodatku samowystarczalne. Oprócz tkalni i innych budynków fabrycznych mieścił się tu pałac Poznańskiego, budynki mieszkalne dla robotników, a nawet elektrownia wraz z remizą strażacką.

Jedna z tkalni pełni obecnie funkcję Muzeum Sztuki ms2. Można tam obecnie podziwiać przede wszystkich sztukę nowoczesną. Warto zajrzeć również do Muzeum Fabryki, w którym zobaczyć można m.in. jak kiedyś produkowano tkaniny, ale też jak powstawała cała ta dzielnica, jak wyglądało życie codzienne robotników.

Zachowały się tu również stare maszyny, które można oglądać. Kiedy obsługa je uruchomi natychmiast pomieszczenie wypełnia się hałasem nie do zniesienia. Dosłownie, nie słyszy się własnych myśli. Zachowały się tylko cztery. Wyobraźy sobie, że na takich halach produkcyjnych zazwyczaj takich maszyn było kilkadziesiąt. Bilet wstępu do Muzeum Fabryki kosztuje ok. 7 PLN dla osoby dorosłej, a jeśli chcemy jeszcze wejść na taras trzeba dopłacić 2 PLN.

Księży Młyn

W dawniejszych czasach Łódź była prawdziwym imperium przemysłowym. Dzisiejsza namiastka Manufaktury była niegdyś jednym z wielu fabrycznych kompleksów w mieście.

Księży Młyn to kolejny przykład samowystarczalnego osiedla, które powstało przy fabryce. Wokół przędzalni powstawały inne budynki: domy robotników, szkoła, szpital, sklepy, remiza. Tutaj właśnie znajdowały się słynne łódzkie famuły, czyli dwu- lub trzykondygnacyjne ceglane domy, w których mieszkali pracownicy fabryk. Te niewielkie mieszkania składały się zazwyczaj kuchni ze spiżarnią oraz pokoju. Toalety były najczęściej wspólne. Dziś obiekty te powoli przekształcane są w biura.

Ten zespół fabryczno – mieszkalny nad rzeką Jasień zbudowany został w XIX wieku przez Karola Scheiblera, najbogatszego łódzkiego przemysłowca. Stanowił samowystarczalne miasto w mieście wzorowane na angielskich osadach przemysłowych. Były tu budynki fabryczne m.in. ogromna, przypominająca zamek przędzalnia, magazyny, famuły (domy robotnicze), szkoła, remiza straży ogniowej, dwa szpitale, gazownia, klub fabryczny, sklepy, rezydencje właścicieli, a także bocznica kolejowa. Wszystko to planowo rozmieszczone wzdłuż prostych brukowanych uliczek i spójne architektonicznie.

Zespół urbanistyczny „Księży Młyn” jest największym zabytkowym kompleksem fabrycznym Łodzi. Powstał w drugiej połowie XIX wieku na miejscu dawnej osady młyńskiej, należącej do miejscowego plebana. Stąd też wywodzi się jego nazwa. Został stworzony przez Karola Wilhelma Scheiblera, przedsiębiorcę z zachodniej Nadrenii, który przybył do Królestwa Polskiego w 1848 roku i po kilku latach osiedlił się w Łodzi.

Doświadczenie w pracy w firmach zachodnioeuropejskich i otwarcie na postęp techniczny uczyniły Scheiblera wiodącym łódzkim fabrykantem, z którego wzór brało wielu ówczesnych przedsiębiorców. 

W wąskim znaczeniu Księży Młyn jest nazwą osiedla, ogromnej przędzalni i domów robotniczych wraz z krótką uliczką między nimi, położonego po zachodniej stronie ulicy Przędzalnianej, między ulicą Tymienieckiego a Fabryczną i parkiem Źródliska I. W 1971 roku zespół urbanistyczny został uznany za zabytek architektury przemysłowej. Niestety upadek przemysłu włókienniczego wymusił zmianę funkcji osiedla.

Dziś Księży Młyn jest miejscem przyciągającym turystów, fotografów czy atrystów. W niebanalnych przestrzeniach pofabrycznych organizowane są ciekawe wydarzenia kulturalne, pokazy mody czy festiwale. Dawne wille i pałace pełnią dziś funkcję muzeów.

EC-1 Centrum nauki i Techniki

To pierwsza łódzka elektrociepłownia. Potocznie nazywana jest EC-1 dziś stanowi nowoczesny ośrodek nauki i sztuki. W jej zachodnim skrzydle mieści się Centrum Nauki i Techniki. Multimedialne ekspozycje odkrywają przed zwiedzającymi tajniki przetwarzania energii, pokazują też rozwój cywilizacji oraz nieznanej wiedzy. We wschodnim skrzydle zaś mieści się zabytkowa Hala Maszyn, Planetarium i Narodowe Centrum Kultury Filmowej. Na dachu budynku znajduje się taras widokowy, z którego widać piękną panoramę miasta. Cena całodobowego biletu wstępu w tygodniu to koszt 25 PLN, cena w weekend to 34 PLN.

Dętka

To nazywa nietypowego muzeum. Tuż pod placem Wolności znajduje się wystawa Muzeum Miasta Łodzi. Muzeum Kanału, pieszczotliwie nazwanym Dętką, to nic innego jak stary zbiornik na wodę. Używano ją później do oczyszczania kanałów w centrum miasta. Mieści się tu wystawa fotografii oraz dokumentów ukazujących historię powstawania łódzkiej sieci kanalizacyjnej. Największe wrażenie jednak z całego tego miejsca robi wielki tunel. Cena biletu wstępu kosztuje 5 PLN od osoby dorosłej, zaś w środy Dętkę można zobaczyć bezpłatnie.

Centralne Muzeum Włókiennictwa-Biała Fabryka

Jest to najogólniej mówiąc i bez przesady łódzka perełka. Zamiast czerwonej cegły jaka dominowała na całym terenie Łodzi włókienniczej mamy tu piękną biel.

To Biała Fabryka, w której obecnie działa Centralne Muzeum Włókiennictwa. Sam budynek już robi wrażenie. Wizyta w jego wnętrzach przenosi nas w czasie i pokazuje realia ciężkiej pracy w przemyśle włókienniczym. Wśród eksponatów zobaczymy dawne narzędzia i maszyny włókiennicze. Co pół godziny odbywa się tu krótki pokaz ich działania. W oddanej jakiś czas temu do użytku kotłowni dowiemy się więcej o historii przemysłu włókienniczego i samej Białej Fabryce.

Hollyłódź –Muzeum Kinematografii

Jest jedynym w Polsce Muzeum Kinematografii, które znajduje się właśnie w Łodzi. To miejsce to prawdziwa gratka dla miłośników ruchomego obrazu. Tutejsze zbiory robią wrażenie na zwiedzających. Ogromna ilość aparatów fotograficznych, kamer, projektorów, plakatów i pamiątek daje zwiedzającemu czas do zastanowienia nad ogromem tych zagadnień. Jest tego naprawdę sporo – ponad 50 000 przedmiotów. Znajdziemy tu wystawę poświęconą naszym ulubionym bohaterom z kreskówek z naszego dzieciństwa. Są Muminki, Reksio, miś Uszatek.

Jednym z najcenniejszych eksponatów jest zbudowany na początku XX wieku fotoplastykon – jedyny taki w Polsce, jeden z niewielu na całym świecie. W muzeum działa również kameralne kino – Kinematograf.

Zaraz koło Muzeum Kinematografii mieści się słynna łódzka Filmówka, która od kilkudziesięciu lat szkoli kolejne pokolenia twórców. Szkołę filmową ukończyli m.in. Krzysztof Kieślowski czy Andrzej Wajda.

Łódź można zwiedzać tropem znanych filmów. W mieście powstały sceny m.in. do Ziemi Obiecanej, Zimnej Wojny czy Powidoków.

W Łodzi znajdziemy też Aleja Gwiazd – mosiężne gwiazdy wmurowano w ulicę Piotrkowską, między ulicą 6 Sierpnia a pasażem Rubinsteina.

Łódź Bajkowa

Na znanych dobranockach o Misiu Uszatku, Misiu Colargolu i Zaczarowanym Ołówku wychowały się całe pokolenia Polaków. Wszystkie te bajki powstały w Łodzi.

W Se-ma-forze nieprzerwanie od 70 lat tworzy się filmy animowane, zarówno bajki dla dzieci, jak i filmy dla dorosłych. Dwie z dokonanych produkcji nagrodzone zostały nawet Oscarami. Chcąc poznać kulisy powstawania kreskówek trzeba zobaczyć dekoracje filmowe i spotkać ulubionych bajkowych bohaterów. Dlatego warto odwiedzić Muzeum Kinematografii.

Będąc w Łodzi z dziećmi, można zdecydować się na zwiedzanie szlakiem Łodzi bajkowej. W przestrzeni miasta odnajdziemy dziesięć małych pomników przedstawiających bajkowych bohaterów, którzy przypominają o dorobku łódzkiej animacji. Na ulicy Piotrkowskiej mamy pierwszy pomnik, który stanął na bajkowym szlaku – Misia Uszatka, przy Muzeum Kinematografii spotkamy koty Filemona i Bonifacego, przed wejściem do Palmiarni  – wróbla Ćwirka, dwa leśne ludki Maurycego i Hawranka. W największym łódzkim parku Na Zdrowiu, zaraz przy wejściu do zoo a przy wejściu do aquaparku Fala – pingwina Pik-Poka. Jest ich znaczenie więcej, wiec szukajmy dalej.

Litzmannstadt Ghetto

Tuż przed II wojną światową ludność żydowska stanowiła ok.30% mieszkańców Łodzi. Spora część z nich opuściła Łódź po wybuchu wojny, jednak dla wielu, którzy zostali, nastąpiły ciężkie i trudne czasy.

Już w lutym 1940 r. na terenie Starego Miasta i Bałut tj. najbiedniejszych części Łodzi,  utworzono jedno z największych gett w Europie. Od początku jego istnienia stanowiło obóz niewolniczej pracy. Produkowano tu m.in. odzież i buty dla armii Rzeszy. Tania siła robocza była bardzo potrzebna, dlatego też getto było jednym z najdłużej funkcjonujących „zakładów produkcyjnych”. Jego likwidacja została przeprowadzona dopiero latem 1944 roku.

Duża część mieszkańców getta nie wytrzymało nieludzkich warunków, w jakich przyszło im żyć – zmarli z zimna, głodu i wycieńczenia. Znaczna część została wywieziona do obozów zagłady w Chełmnie nad Nerem i Oświęcimiu-Brzezince.

Z ok. 200 tys. Żydów, którzy przeszli przez łódzkie getto, ocalało zaledwie 7-10 tysięcy. Dokładne liczby nie są znane.

Te trudne czasy upamiętnia otwarty w 60-tą rocznicę likwidacji getta Park Ocalałych z Pomnikiem Polaków Ratujących Żydów i przeszło 600 “drzewek pamięci” posadzonych przez tych, którzy przeżyli Litzmannstadt Ghetto.

Palmiarnia Łódź

Łódzka Palmiarnia zlokalizowana jest w najstarszym łódzkim Parku Źródliska. Możemy odnaleźć tam miejsce pełne ciepła i niezwykłej egzotyki. Chociaż na chwilę przeniesiemy się do ciepłych stref klimatycznych, gdzie panują upały i duża wilgotność. Pewnym jest, że o każdej porze roku spacer po Palmiarni dostarczy nam wielu przyjemnych wrażeń.

Bardzo egzotyczna kolekcja roślin, to żywa historia Łodzi, zapoczątkowana przez łódzkich fabrykantów. Najstarsze znajdujące się tu rośliny to liczące ponad 150 lat palmy. Dodatkowo zobaczymy wspaniałe bananowce, araukarie, bambusy i figowce. Pod okazałymi koronami wielkich roślin miejsce znalazły małe storczyki, bromelie, begonie, paprocie czy krotony.

Fortepian Rubinsteina

Fortepian Rubinsteina w Łodzi to pomnik Artura Rubinsteina – element Galerii Wielkich Łodzian, która od roku 1999 zdobi ul. Piotrkowską. Składa się ona z rzeźb plenerowych w brązie, które upamiętniają sławne osoby związane z Łodzią. Niedaleko pomnika Rubinsteina stoi Ławeczka Tuwima.

Fortepian Rubinsteina został odsłonięty w 2000 roku z okazji Światowego Spotkania Łodzian, przed kamienicą przy Piotrkowskiej 78, gdzie niegdyś mieszkał znany pianista. Rzeźba przedstawia Artura Rubinsteina we fraku, siedzącego przy fortepianie a podniesiona klapa instrumentu przypomina ptasie skrzydło.

Fortepian Rubinsteina cieszy si dużym zainteresowaniem i licznie przyciąga turystów, którzy chętnie wykonują sobie tutaj fotografie.

Pasaż Róży

Spacerując po ulicy Piotrkowskiej, gdy nasze oczy nasycą się pięknem jej zabudowy warto odwiedzić jeszcze jedno miejsce znajdujące się przy niej. To “Pasaż Róży”. Jest to podwórze dawnego Hotelu Polskiego pod nr 3, gdzie ściany oficyn są wyłożone milionami lusterek o nieregularnych kształtach.

Autorką tej scenerii jest Joanna Rajkowska, która tworzenie mozaikowego podwórza rozpoczęła w 2013 r. podczas Festiwalu Łódź Miasto Czterech Kultur.

W realizacji przedsięwzięcia artystce pomagała grupa studentów z Wydziału Grafik i Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych.

“Pasaż Róży” na tle wcześniejszych realizacji Rajkowskiej ma bardzo osobisty wymiar i nawiązuje do choroby jej córki – Róży, u której w 2012 r. lekarze zdiagnozowali raka oczu. Instalacja ukazuje historię Róży i jednocześnie jest wyrazem radości artystki, że jej córka będzie widzieć.

“Pasaż Róży” na chwilę obecną jest największą szklaną mozaiką w Polsce.

Bazylika Stanisława Kostki

Znajduje się przy ul. Piotrkowskiej 265. Funkcjonuje jako Katedra Archidiecezji Łódzkiej. Budowa obiektu Bazylika archikatedralna św. Stanisława Kostki rozpoczęła się w 1901 i trwała 11 lat. W odległości ok 120m znajduje się gmach Pałac Scheiblerów, a 173 metry dalej znajduje się zespół budynków Pałac Roberta Schweikerta.

Bazylika jest obecnie najwyższym budynkiem w Łodzi i ma wysokość 104,5m. Jest jednym z najwyższych kościołów w Polsce. Bazylika posiada trójnawową budowę i była wzorowana na niemieckiej katedrze w Ulm.

Kamienica pod Gutenbergiem

Jej nazwa wzięła się od tego że na jej froncie w centralnym miejscu jest posąg Jana Gutenberga. Był on ojcem współczesnego druku. Pomiędzy jej oknami znajdują się medaliony z portretami innych osób związanych z drukiem.

Pierwszym właścicielem kamienicy był Jan Petersilge – wydawca gazety “Lodzer Zeitung” zajmujący się drukiem książek i map. Budynek miał być wizytówką jego drukarni.

Kilkanaście lat temu odrestaurowano fasadę budynku i są one zgodne z oryginalnym projektem. Dodatkowo podczas konserwacji odkryto wiele brakujących detali, np. zabytkowe malowidła, zamalowane wiele lat temu. Detale udało się przywrócić w czasie prac konserwatorskich.

Oprócz posągu Gutenberga dużą uwagę przykuwają cztery metalowe smoki. Ponoć stoją one na straży budynku. Trzymają podniesione halabardy i groźnie spoglądają na całą ulicę Piotrkowską.

Muzeum miasta Łodzi

Muzeum Historii Miasta Łodzi utworzone zostało w 1975 roku. Jego siedzibą jest  zabytkowy obiekt tzw. Pałac Poznańskiego. Pałac wchodzi w skład kompleksu Manufaktura.

Kompleks monumentalnych budowli ulokowanych przy ul. Ogrodowej jest jednym z najbardziej spekta­kularnych przykładów potęgi łódzkiego przemysłu “epo­ki pary”. Dalszy ciąg wielkich gmachów otwiera rezydencja Poznańskich.

Niegdyś właścicielem pałacu był słynny żydowski przemysłowiec Izrael Kalmanowicz Poznański.
Wieloletnie prace i rozbudowa doprowadziły do powsta­nia rozbudowanego założenia na planie litery „L”, które­mu towarzyszył położony na zapleczu ogród. Szcze­gólnie dobrze prezentuje się południowa część, która na­kryta jest wypiętrzonymi i kopulastymi dachami oraz ozdobio­na figurami.

Ów pałac posłużył niegdyś jako scenografia do jednego z najsłynniejszych filmów Andrzeja Wajdy “Ziemia Obiecana”.

Muzeum gromadzi, przechowuje i udostępnia dobra kultury z zakresu sztuki, historii, kultury, numizmatyki, ikonografii i przedmiotów kultury materialnej dotyczących różnych okresów rozwoju miasta Łodzi.

Ogród Botaniczny Łodź

Ogród Botaniczny w Łodzi jest jednym z największych ogrodów w Polsce – jego całkowita powierzchnia wynosi 67 ha. Położony jest w dzielnicy Polesie, sąsiaduje z parkiem im. J. Piłsudskiego, Ogrodem Zoologicznym oraz rezerwatem leśnym „Polesie Konstantynowskie”. Ogród ma charakter parkowo-leśny, można tu podziwiać kolekcje roślinne z całego świata zaprezentowane w dziewięciu działach ekspozycyjnych. Ogród Botaniczny w Łodzi prowadzi także zajęcia edukacyjne dla dzieci i młodzieży szkolnej z zakresu biologii roślin, geografii oraz ochrony przyrody i środowiska. Dla zwiedzających Ogród otwarty jest codziennie od 1 kwietnia do 31 października.